Ulrike Quade Company
  • Voorstellingen
  • Onderzoek
  • Impact en context
  • Nieuws
  • Over Ulrike
  • Contact
  • Team
  • Menu Menu

Mens-robot interactie: veiligheid en improvisatie

De Ulrike Quade Company, al meer dan twintig jaar een pionier in interdisciplinair visueel theater in Amsterdam, combineert poppenspel en technologie op het toneel. Onze missie is om de grenzen tussen technologie, kunst en menselijkheid te vervagen. Dit doen we door samen te werken met professionals uit de podiumkunsten, creatieve industrie en wetenschappen.

In ons project Center Stage Robotics onderzoeken we hoe industriële robots kunnen optreden in een theatrale omgeving. Van juli 2023 tot december 2024 duiken we in de wereld van industriële robots binnen theater en performance. Onze sprints zijn hierbij essentieel: intensieve werksessies waarin we met een multidisciplinair team specifieke onderwerpen en thema’s verkennen. Deze sessies leveren nieuwe inzichten, prototypes en concepten op voor toekomstige theater- en museumprojecten.

Derde sprint: veiligheid en improvisatie bij handmatige manipulatie van de KUKA

In deze sprint focusten we op de handmatige manipulatie van KUKA-robots binnen de podiumkunsten. Dit brengt specifieke veiligheidsuitdagingen met zich mee, aangezien de robots veel kracht hebben en minder voorspelbaar worden wanneer ze handmatig worden bediend. Het doel was om manieren te vinden om de robots veilig en effectief te laten samenwerken met menselijke performers.

De uitdagingen van handmatige manipulatie

KUKA-robots zijn oorspronkelijk ontworpen voor industrieel gebruik, waar ze doorgaans niet direct met mensen samenwerken. Ze missen daarom de veiligheidsvoorzieningen die nodig zijn in een theatrale context. Wanneer robots handmatig worden bediend, kunnen onverwachte acties plaatsvinden, vooral als de bediener niet veel ervaring heeft. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren voor performers in de buurt van de robot.

Experimenteren met veiligheid en besturing

Het evenement begon met Rick van Dugteren, die verschillende technologieën en methoden presenteerde om de veiligheid en beheersbaarheid van handmatige manipulatie te verbeteren. Een belangrijk aspect was de introductie van software die extra veiligheidsfuncties biedt, zoals automatische stops op basis van nabijheid en snelheid. Deze functies kunnen ervoor zorgen dat de robot veiliger opereert in de nabijheid van menselijke performers.

Daarnaast koppelde Rick een Xbox-controller aan de robot om te testen of dit een eenvoudigere en veiligere manier van handmatige besturing kon bieden. De Xbox-controller is veel gebruiksvriendelijker dan de oorspronkelijke KUKA-controller, maar heeft ook beperkingen in functionaliteit. Marijke Hessels was de eerste die de KUKA via de Xbox-controller bediende. Het experiment toonde aan dat sommige bewegingen van de robot onverwacht en soms abrupt waren, wat benadrukt hoe belangrijk training en ervaring zijn bij het handmatig besturen van de robot.

Discussie en reflectie

De daaropvolgende discussie leverde waardevolle inzichten en ideeën op voor toekomstige ontwikkelingen. De deelnemers benadrukten het belang van vaardigheid en gevoeligheid bij het handmatig manipuleren van KUKA-robots, vergelijkbaar met de vaardigheden van poppenspelers. Het verschil is echter dat robots veel krachtiger en minder voorspelbaar zijn, wat extra veiligheidsmaatregelen vereist.

Een interessant idee dat naar voren kwam, was het gebruik van motion capture-technologie om de bewegingen van de robot te koppelen aan de bewegingen van een menselijk lichaam. Dit zou niet alleen de veiligheid kunnen verbeteren, maar ook nieuwe artistieke mogelijkheden openen. Bijvoorbeeld, een kunstenaar zou bewegingen kunnen opnemen en later opnieuw afspelen, waardoor een nauwkeurigere en veiligere interactie met de robot mogelijk wordt.

Conclusie

Deze sprint legde de basis voor het aanpakken van veiligheidsproblemen bij de handmatige manipulatie van KUKA-robots in de podiumkunsten. De experimenten en discussies inspireerden nieuwe ideeën en reflecties die in toekomstige bijeenkomsten verder uitgewerkt kunnen worden. Het evenement benadrukte de noodzaak van zowel technologische als trainingsoplossingen om de veiligheid en artistieke potentie van robots in theater te maximaliseren.

Lees verder

D4D Consortium Meeting

14 juli 2026
How will robots be designed and puppeteered? What kind of strings will be attached? The central question of Dramaturgy for Devices consortium remains how the performing arts can help develop human-robot interaction (HRI) so robots can be integrated better into society.
https://www.ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2026/07/Dramaturgy-4-Devices_Adem-Gumrukculer_45.jpg 1334 2000 Sorcha Ní Bhraonáin https://ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2023/01/logo_strepen_vierkant-365x318.png Sorcha Ní Bhraonáin2026-07-14 10:40:472026-07-14 14:53:58D4D Consortium Meeting

Roboverse – No human in the loop

9 juli 2026
Autonomous drone kills human being. No human in the loop. Roboverse explores the underbelly of technology, the robot from within. What would the world be like from a robot’s perspective? A dancer, a drone and different robots share the stage — their sensors turning movement into sound and music. Human and machine mirror and challenge each other, from target to companion.
https://www.ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2026/07/Roboverse_poster_RobertaDrone.png 2400 1600 Sorcha Ní Bhraonáin https://ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2023/01/logo_strepen_vierkant-365x318.png Sorcha Ní Bhraonáin2026-07-09 15:38:232026-07-14 12:21:31Roboverse – No human in the loop

Theatre of the Future: Choreography of Flesh and Steel – A conversation with pioneer of human-machine performance Ulrike Quade

2 juli 2026
Ulrike Quade interviewed by Hayel Ali Al-Mathabi for Arab Theater Magazine. At the heart of the radical transformations taking place in contemporary performance, the work of Netherlands-based director and scenographer Ulrike Quade stands out as a bridge between the richness of tradition and the precision of technology.
https://www.ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2026/07/Bart-Grietens-Robot-from-De-Foetushemel-scaled-e1783011780318.jpg 1135 1707 Sorcha Ní Bhraonáin https://ulrikequade.nl/ulqua/wp-content/uploads/2023/01/logo_strepen_vierkant-365x318.png Sorcha Ní Bhraonáin2026-07-02 18:42:292026-07-08 17:51:50Theatre of the Future: Choreography of Flesh and Steel – A conversation with pioneer of human-machine performance Ulrike Quade

FOTO: KIRIKO MECHANICUS

“Door wetenschap, technologie en kunst samen te brengen, creëren we een krachtige ruimte voor innovatie – een ruimte die maatschappelijke normen uitdaagt en nieuwe perspectieven opent op de kwesties die onze wereld vandaag de dag bepalen.” – Ulrike Quade

Ulrike Quade Company

Visual Theatre ∙ Technology ∙ Science ∙ Society

 

+ 31 6 84 81 66 10
info@ulrikequade.nl

Blijf op de hoogte

* indicates required
/* real people should not fill this in and expect good things - do not remove this or risk form bot signups */

Intuit Mailchimp

© 2025 - Ulrike Quade Company
  • Instagram
  • Facebook
  • Youtube
  • LinkedIn
  • ANBI & Cultural Governance
  • Privacyverklaring
Scroll naar bovenzijde